Werkgevers die het oneens zijn met een beslissing van UWV kunnen sinds half juni tijdens hun bezwaarprocedure kiezen voor mediation. Bij deze vorm van conflictbemiddeling kunnen de partijen hun geschil oplossen onder leiding van een onpartijdige bemiddelaar. De proef loopt tot 1 januari 2005.
Uit het Klanttevredenheidsonderzoek van UWV in 2003 blijkt dat werkgevers niet erg tevreden zijn over de afhandeling van bezwaarschriften. Om daar wat aan te doen, is UWV een proef met mediation gestart. Tot nu toe is de procedure dat een werkgever z¿n bezwaar kan toelichten tijdens een hoorzitting, waarna het ingenomen standpunt van UWV wordt heroverwogen. Maar een hoorzitting biedt meestal onvoldoende ruimte om dieperliggende oorzaken van een conflict te bespreken. Mediation biedt die gelegenheid wel. De betrokkenen krijgen meer tijd en gelegenheid om hun zienswijze toe te lichten. Dat leidt tot beter begrip van elkaars standpunten en dus tot een betere basis voor een bevredigender oplossing voor alle partijen. Tijdens de proef is mediation kosteloos.
De Belastingdienst past mediation al geruime tijd toe. Ook in de Nederlandse rechtspraak wordt mediation gestimuleerd.
Vrijwillige basis
Mediation gebeurt onder leiding van een neutrale vakbekwame mediator (conflictbemiddelaar). Hij ondersteunt de partijen bij het zoeken naar een oplossing van hun conflict, maar neemt daarbij zelf geen standpunt in. Het is de bedoeling dat de partijen zelf werken aan de oplossing van hun probleem. Daarom is mediation ook alleen mogelijk als de betrokken partijen bereid zijn om conflicten gezamenlijk op te lossen. UWV werkt met mediators die zijn geregistreerd bij het Nederlands Mediation Instituut (NMI).
Niet alle conflicten lenen zich voor mediation. UWV is nu eenmaal uitvoerder van de wet en dus sterk gebonden aan de wet- en regelgeving. Dat beperkt de onderhandelingsruimte. Over de wet kan nu eenmaal niet gediscussieerd worden. Maar geschillen die voortkomen uit onbekendheid met de regels of onduidelijkheid over de interpretatie van de feiten, lenen zich juist bij uitstek voor mediation.
Bindende overeenkomst
Tijdens de proef in Amsterdam biedt UWV werkgevers die een bezwaarschrift hebben ingediend, de mogelijkheid tot mediation. Het is de bedoeling het conflict in één of twee mediationbijeenkomsten op te lossen. Als de mediation positief verloopt, wordt een overeenkomst opgesteld die voor beide partijen bindend is. De overeenkomst is rechtsgeldig en kan alleen worden ontbonden door hernieuwd overleg onder leiding van een mediator of door de rechter. Als overeenstemming is bereikt, is er geen grond meer voor de ingezette bezwaarschriftprocedure. De werkgever trekt in dat geval zijn bezwaar in of UWV herziet de eerdere beslissing.
Het kan gebeuren dat de mediation strandt. In dat geval wordt de bezwaarprocedure weer geactiveerd. Het dossier dat tijdens de mediation is opgebouwd, blijft vertrouwelijk en wordt niet betrokken bij de verdere afhandeling van de bezwaarschriftprocedure. Ook tijdens de proef blijft UWV verplicht het bezwaar binnen de wettelijke termijn af te handelen. Toepassing van mediation verandert daar niets aan.
